Speelborden met 3x10 vierkanten zijn
veelvuldig gevonden bij archeologische opgravingen in Egypte.
Het spel was in Eqypte bekend als het Spel der 30 vierkanten, ook wel
Senet of Senat genoemd. De preciese regels zijn niet bekend. Er zijn
ook borden gevonden met 3x12, 3x6 an andere verdelingen. Onduidelijk of het hier
gaat om varianten of om geheel andere spelen. Er zijn ook borden gevonden met
aan de ene kant het Senet bord en aan de andere kant een bord voor het
'Spel der 20 vierkanten'.

Backgammon-achtige bordspelen worden al duizenden jaren
over de gehele wereld gespeeld en zeker hedurende de Egyptische, Griekse en
Romeinse tijden. De Romeinen lieten veel beschrijvingen achter van een spel dat
jhet spel van de 12 lijnen werd genoemd: 'Ludus Duodecim Scriptorum'.
Wellicht werd dit spel ontwikkeld uit het Eqyptische Senat. In de eerste eeuw na
Chr. ontwikkelde zich uit dit Romeinse spel een variant met 2 rijen van 12
punten. Dit spel werd rond de 6e eeuw Alea genoemd. Overigens werden alle
bordspelen Tabula genoemd, de algemene naam voor het op dat moment meest
populaire spel.
In Azie en/of in Perzie verscheen rond 800 na Chr. het spel Nard en
varianten ervan worden nog steeds gespeeld. De Chinese
geschiedenis spreekt van het spel t'shu-p'u,
dat de Chinese naam is voor Nard. Het zou ontwikkeld
zijn in West India en in China zijn geintroduceerd
tijdens de Wei dynasty (220 - 265 na Chr.
Het werd populair tussen 479 en
1000 na Chr.
In Japan bestond een spel Sugoroko
dat verboden werd gedurende de periode van 690 - 697
na Chr. AD.
Nard schijnt geintroduceerd te zijn in Europa via
Italie of Spanje tijdens de Arabische bezetting van Sicilie in 902 na Chr.
De eerste vermelding van het spel komt voor in een Engelse uitgave van de The Codex Exoniensis
in 1025. Vermoedelijk werd het spel
naar Engeland gebracht door de kruisvaarders. Nard of
Tables werd in heel Europa gespeeld tijdens de
middeleeuwen en werd vooral populair in Engelse pubs.
Aan het eind van de 15e eeuw werd het overschaduwd in populariteit door het
schaakspel.
Aan het einde van de 16e eeuw werd Tables
om onbekende reden de algemene benaming voor een spel dat op
een vlak speelbord werd gespeeld. Zoals veel spelen die om geld werden gespeeld
raakte het spel in diskrediet bij de autoriteiten en tijdens de regering van
Elizabeth I werd het spel verboden. In de 17e eeuw
volgden aanpassingen van de regels en onderging het spel een revival,
verspreidde zich opnieuw over Europa met een varieteit aan benamingen die tot op
heden gebruikt worden. :
![]() |
Engeland Backgammon Schotland Gammon Frankrijk Tric-Trac Duitsland Puff Spanje Tablas Reales Italie Tavole Reale Tsjechie Vrhcáby Israel en Arabie Shesh Besh |
![]() |
Het is onderwerp van debat of de naam Backgammon
nu afgeleid is van het Welsh 'back'
en 'gammon' (=strijd) of van
het Saxisch 'bac' en 'gamen'
(=spel) (game).
In elk geval onderging het een nieuwe revival vlak voor de eerste wereldoorlog,
raakte enigzins vergeten in het midden van de 20ste eeuw en werd opnieuw
populair in de jaren '70. Het wordt weidverspreid gespeeld in het Midden-Oosten
als Tric-Trac.
Er zijn veel varianten in omloop: Chouette (3
of 4 spelers variant),
Partnership backgammon, Sixey-Acey, Dutch Backgammon, Moultezim
(Turks Backgammon),
Plakato, (Grieks Backgammon),
Gioul (Midden-Oosten), Acey Deucey (US
variant van Dutch Backgammon), European Acey Deucey, Russisch
Backgammon, Tabard Backgammon en Kotra (IJslands
Backgammon).